Messen in hennen

Podium / Theater

- In mei 2009 regisseerde Julie Van den Berghe (°1981), die toen nog studeerde aan de Theaterschool in Amsterdam, een toneelstuk van de Schot David Harrower. Knives in Hens, zoals het origineel uit 1995 heet, handelt over een driehoeksrelatie op het platteland.Er is de boer, die zijn dagen het liefst doorbrengt tussen zijn paarden. Er is zijn jonge echtgenote, die op haar beurt haar affectie al snel elders gaat zoeken. En er is de molenaar, die de jonge boerin charmeert met zijn wereldse wijsheid en belezenheid. Van den Berghe maakte er een zinnelijke, suggestieve voorstelling van waarin de poëtische taal van Harrower mooi tot zijn recht komt.Voor Kester Freriks, theaterrecensent van NRC Handelsblad, was de oorspronkelijke versie alvast goed voor vier sterren: Een van de mooiste theaterteksten van de laatste tijd De uiterste, zuivere soberheid die Van den Berghe nastreeft past prachtig bij het schrijftalent van Harrower Het loflied van de molenaar op zijn steen is weergaloos poëtisch (11 mei 2009).Deze productie wordt nu hernomen in het kader van het artistiek traject dat NTGent met Julie Van den Berghe wil afleggen, richting grote zaal. Het boerenechtpaar wordt in deze remake vertolkt door twee acteurs van het NTGent-ensemble: Wim Opbrouck en An Miller. De Nederlander Sabri Saad el Hamus speelt, net als in de oorspronkelijke versie, de molenaar. De muziek is van Harpo t Hart. Messen in hennen komt tot stand in samenwerking met productiehuis Frascati in Amsterdammedewerkers Regie Julie Van den Berghe Muziek Harpo 't Hart Coproductie NTGent, Frascati

NTGent
www.ntgent.be/

Over Messen in hennen

<I>Messen in Hennen<I> over de emanciperende kracht van taal

Taal creëert de wereld, dat weten we sinds Wittgenstein maar eigenlijk nog vroeger: 'in het begin was het Woord en het Woord was God' - met het woord begint elke scheppingsdaad. Julie Van den Berghe regisseert bij NTGent David Harrowers Messen in Hennen: in een jonge vrouw wordt dankzij taal herboren. Maar waar een nieuwe wereld ontstaat, moet een oude wijken - zo gevaarlijk zijn woorden.
Harrowers Knives in Hens(1995) lijkt een eenvoudig boerendrama: de stugge ploeger 'Pony' Williams huwt een jong, naïef meisje uit het dorp. Hij houdt van haar, zij het in haar dienstbare gedaante - een beetje zoals men houdt van een hardwerkend paard. Voor deze man valt alles in hetzelfde idioom: ploeg, akker, paard, vrouw. 'Ik ben geen akker' zijn de woorden die haar verzet initiëren. Zij wil meer zijn dan een vruchtbare schoot en ijverige handen. Maar hoe loskomen van de verstikkende concreetheid van die gesloten gemeenschap, en de sprong maken naar het conceptuele, waar de verbeelding leeft? Het is de molenaar die haar helpt. Precies zijn belezenheid levert hem de haat en vrees van de gemeenschap op: al te zeer speelt hij daardoor God. Messen in Hennen laat twee wereldbeelden botsen - een middeleeuws tegenover een verlicht - maar het is niet op die schaal dat het stuk beklijft. Wat ontroert is de kleine worsteling van een vrouw die wil leven.
Wat opvalt in Van den Berghes regie zijn de paradoxen: soberheid en exuberantie, afstandelijke vervreemding en tastbare erotiek. Worden we al voor de zaal feestelijk onthaald door het pasgetrouwde stel (An Miller en Wim Opbrouck), dan ontvouwt zich binnen een nature morte: een sobere, duistere luchtbel in tijd en ruimte, een universum waarin geen kleur of beweging mogelijk is - tenzij in het onderbewuste, waar Van den Berghe de bestiale fantasmen van 'Pony' plaatst. Voor de rest laat ze vooral de hoekige tekst spreken. De regie ademt abstractie, maar dat het lichaamloze woord ook een concreet erotisch wapen is, tonen de zinnelijke scènes tussen de vrouw en de molenaar (Sabri Saad El Hamus): hij 'beschrijft' haar, zij schrijft op hem, het is niet minder dan een erkennen van elkaars bestaan. Opbrouck speelt met de aplomb van een patriarch: groots en nors, maar te theatraal om boers te zijn. Millers fragiele fysiek en ontwapenende spel contrasteren op een hartverscheurende manier mee. Haar verwonderde ogen zijn het stralende middelpunt van Messen Hennen. Ze speelt als een ontluikende bloem, maar dan een dodelijke.